Eduqaleeromgeving
4 havoLeeromgeving Natuurkunde · 4 havo H5 Straling
0%
Leeromgeving›Natuurkunde›4 havo›H5 Straling›5.4a
Hoofdstuk 5 · Les 7 van 9

Activiteit meten

Hoe sterk is een radioactieve bron? Dat hangt af van hoeveel kernen er per seconde vervallen.

20 min

Na deze les kun je

  • uitleggen wat activiteit is
  • een gm-meting omrekenen naar de activiteit van een bron

Dit weet je al

Radioactief verval (paragraaf 5.2).

Activiteit

De activiteit AA van een bron is het aantal kernen dat per seconde vervalt. De eenheid is de becquerel (Bq): 1 Bq = 1 verval per seconde.

Meten met een gm-teller

Een gm-teller telt niet precies het aantal vervallen kernen. Houd rekening met vier dingen:

  1. Achtergrondstraling: meet die eerst zonder bron en trek hem af.
  2. Richting: de straling gaat alle kanten op; maar een klein deel valt op de telbuis.
  3. Rendement: de teller telt niet elk deeltje dat binnenkomt.
  4. Deeltjes per verval: soms komen er per verval twee deeltjes vrij (bijvoorbeeld een alfadeeltje én een foton).
✎Voorbeeld 1: activiteit uit een meting

Een gm-teller telt 520 tikken in 20 s. Zonder bron telt hij 30 tikken per minuut. Op de telbuis valt 2,0% van de uitgezonden straling, en de teller telt 90% van wat er binnenkomt. Per verval komt één deeltje vrij. Bereken de activiteit.

  1. Achtergrond: 30 per minuut is 10 per 20 s. Van de bron: 520 − 10 = 510 tikken in 20 s.
geteld=51020=25,5 per s\begin{aligned} \text{geteld} &= \frac{510}{20} \\ &= 25{,}5\ \text{per s} \end{aligned}
  1. Dat is 90% van wat op de telbuis valt:
op telbuis=25,50,90=28,3 per s\begin{aligned} \text{op telbuis} &= \frac{25{,}5}{0{,}90} \\ &= 28{,}3\ \text{per s} \end{aligned}
  1. Dat is 2,0% van alle straling:
A=28,30,020=1,4⋅103 Bq\begin{aligned} A &= \frac{28{,}3}{0{,}020} \\ &= 1{,}4 \cdot 10^3\ \text{Bq} \end{aligned}
!Achtergrond over een andere tijd

De achtergrondstraling is vaak in een andere tijdsduur gegeven. Reken hem eerst om naar dezelfde tijd als je meting.

Even controleren

Snap je het?

Een bron heeft een activiteit van 2,5 kBq. Hoeveel kernen vervallen er in een minuut?

Waarom tel je met een gm-teller minder tikken dan de activiteit van de bron?

↗Hoe hangt dit samen?

In de volgende les zie je hoe de activiteit in de loop van de tijd afneemt.

Klaar met deze les? Zet hem op gelezen; je voortgang staat rechtsboven.