Straling
Uitleg bij hoofdstuk 5: de begrippen, formules en voorbeelden, in kleine stappen uitgelegd.
Zo werk je met deze lessen
Bovenaan elke les staat wat je na de les kunt en wat je al moet weten. Daarna volgt de uitleg in kleine stappen, met afleidingen in twee kolommen: links de formule, rechts wat je doet. Met “Snap je het?” check je jezelf.
Binas of zelf afleiden?
Bij elke formule staat een label. Binas betekent: deze formule mag je opzoeken. Zelf afleiden betekent: deze formule staat er niet in. Op een toets moet je dan de redenering kunnen geven, stap voor stap.
Klaar met een les? Klik onderaan op Markeer als gelezen. Je voortgang staat rechtsboven en in het menu verschijnt een vinkje. Dit wordt alleen in deze browser bewaard.
Inhoudsopgave
- 5.1aElektromagnetische stralingRadiogolven, microgolven, infrarood, licht, uv, röntgen- en gammastraling zijn allemaal elektromagnetische straling. Die bestaat uit fotonen; hoe hoger de frequentie, hoe meer energie per foton.Nog niet gelezen
- 5.1bIoniserende straling en bronnenIoniserende straling is alfa-, bèta-, gamma- en röntgenstraling. Je meet het met een gm-teller. Er zijn natuurlijke en kunstmatige bronnen. Bij bestraling zit de bron buiten je lichaam, bij besmetting erin of erop.Nog niet gelezen
- 5.2aDe bouw van de atoomkernEen atoomkern bestaat uit protonen en neutronen. Z is het aantal protonen, N het aantal neutronen en A = N + Z het massagetal. Isotopen hebben dezelfde Z maar een andere A.Nog niet gelezen
- 5.2bRadioactief vervalEen instabiele kern vervalt onder uitzending van een alfadeeltje (A − 4, Z − 2) of een bètadeeltje (A gelijk, Z + 1), vaak met gammastraling. In een vervalvergelijking blijven de som van A en de som van Z gelijk.Nog niet gelezen
- 5.3aIoniserend vermogen en drachtAlfadeeltjes ioniseren het sterkst en komen het minst ver; bètadeeltjes ioniseren minder en komen verder; gammastraling ioniseert weinig en dringt heel diep door. De energie van een deeltje druk je vaak uit in elektronvolt.Nog niet gelezen
- 5.3bHalveringsdikteNa elke halveringsdikte is de intensiteit van gamma- of röntgenstraling gehalveerd. Met I = I₀ · (½)ⁿ en n = d / d½ bereken je hoeveel straling er doorkomt. Ioniserende straling heeft veel toepassingen.Nog niet gelezen
- 5.4aActiviteit metenDe activiteit is het aantal kernen dat per seconde vervalt, in becquerel. Uit een meting met een gm-teller bereken je de activiteit door te corrigeren voor achtergrondstraling, de stand van de teller en het rendement.Nog niet gelezen
- 5.4bHalveringstijdIn één halveringstijd vervalt de helft van de instabiele kernen. Het aantal kernen en de activiteit nemen af volgens N = N₀ · (½)ⁿ en A = A₀ · (½)ⁿ met n = t / t½.Nog niet gelezen
- 5.4cActiviteit uit een vervalkrommeDe activiteit is het aantal vervallen kernen per seconde: A_gem = −ΔN/Δt voor een tijdsduur, en A = −(ΔN/Δt) van de raaklijn op één tijdstip. Een grote halveringstijd geeft een kleine activiteit.Nog niet gelezen