Elektromagnetische straling
Licht van een lamp, de wifi op school, de magnetron, de warmte van de zon: overal om je heen is straling. De meeste soorten zie of voel je niet.
Na deze les kun je
- de soorten elektromagnetische straling op volgorde van energie zetten
- uitleggen wat een foton is
- aangeven welke soorten straling ioniserend zijn
Dit weet je al
Geen.
Het elektromagnetisch spectrum
Zichtbaar licht is één soort elektromagnetische straling (em-straling). Er zijn er meer, die je met je ogen niet ziet. Met de camera van je telefoon zie je bijvoorbeeld wel het infrarode lampje van de afstandsbediening knipperen.
Een overzicht met frequenties en golflengtes staat in Binas 19B.
Fotonen
Em-straling wordt overgedragen in pakketjes energie: fotonen. Hoe hoger de frequentie, hoe meer energie één foton meedraagt.
- Een foton van radiostraling heeft heel weinig energie (rond 10⁻²⁷ J).
- Een foton van gammastraling heeft heel veel energie (rond 10⁻¹³ J).
Fotonen van röntgen- en gammastraling hebben genoeg energie om een elektron uit een atoom te slaan. Het atoom wordt dan een ion: de straling is ioniserend. Ioniserende straling kan cellen in je lichaam beschadigen.
Zet op volgorde van weinig naar veel energie per foton: uv, microgolven, röntgenstraling, zichtbaar licht.
- Zoek ze op in het spectrum (Binas 19B).
- Van weinig naar veel: microgolven – zichtbaar licht – uv – röntgenstraling.
Nee. Radiogolven, microgolven en zichtbaar licht zijn niet ioniserend: hun fotonen hebben te weinig energie. Een full body scanner op het vliegveld gebruikt microgolven en is daarom onschadelijk.
Snap je het?
Welke soort straling heeft meer energie per foton: infrarood of ultraviolet?
Waarom is gammastraling gevaarlijker dan zichtbaar licht?
In de volgende les leer je welke soorten ioniserende straling er zijn en waar ze vandaan komen.
Klaar met deze les? Zet hem op gelezen; je voortgang staat rechtsboven.