Lading en stroomsterkte
Haren die na het trampolinespringen rechtop staan, zijn geladen. Lading verklaart ook wat er door een draad stroomt.
Na deze les kun je
- de twee soorten lading en hun krachten op elkaar beschrijven
- de bouw van een atoom en het begrip ion uitleggen
- uitleggen wat elektrische stroom is, en wat geleiders en isolatoren zijn
- rekenen met en met de elementaire lading
Lading
Er zijn positieve en negatieve ladingen. Gelijke ladingen stoten elkaar af, tegengestelde ladingen trekken elkaar aan.
Een atoom bestaat uit een kern met positieve protonen en neutrale neutronen, met daaromheen negatieve elektronen. Een neutraal atoom heeft evenveel protonen als elektronen. Heeft een atoom elektronen te veel of te weinig, dan is het een ion: elektronen afgestaan geeft een positief ion, elektronen opgenomen een negatief ion.
De lading heeft symbool en eenheid coulomb (C). De kleinste lading is de elementaire lading C (Binas 7): de lading van een proton. Een elektron heeft lading .
Elektrische stroom
Elektrische stroom is bewegende lading. In een metaal bewegen de vrije elektronen (geleidingselektronen): de buitenste elektronen, die los van hun atoom kunnen bewegen. Ze gaan van min naar plus. De afgesproken stroomrichting is juist van plus naar min.
Geleiders (metalen) laten lading door, isolatoren (plastic, glas) niet of nauwelijks.
De stroomsterkte meet je met een stroommeter in serie met het apparaat. In een serieschakeling is de stroomsterkte overal even groot.
Door een lampje loopt 0,25 A. Hoeveel lading en hoeveel elektronen gaan er in 1,0 minuut door het lampje?
- Schrijf de formule om:
- Vul in, met s:
- Elk elektron heeft lading C:
De stroom loopt volgens afspraak van + naar −. De elektronen bewegen in een draad juist van − naar +. Het effect is hetzelfde.
Snap je het?
Een voorwerp is negatief geladen. Wat weet je van het aantal protonen en elektronen?
Door een draad stroomt 60 C in 5,0 minuten. Bereken de stroomsterkte.
- Reken de tijd om:
- De stroomsterkte:
In de volgende les zie je waar de energie voor de stroom vandaan komt: de spanning.
Klaar met deze les? Zet hem op gelezen; je voortgang staat rechtsboven.