Versnelling
Bij een snelle auto telt niet alleen de topsnelheid, maar ook hoe snel de snelheid toeneemt. Die toename per seconde heet de versnelling.
Na deze les kun je
- de gemiddelde versnelling berekenen
- de versnelling op een tijdstip bepalen met een raaklijn aan de (v,t)-grafiek
- een eenparig versnelde beweging herkennen en de verplaatsing berekenen met een rechthoek en een driehoek
Dit weet je al
Het (v,t)-diagram en verplaatsing als oppervlakte (les 1.2a).
Gemiddelde versnelling
De eenheid m/s² spreek je uit als 'meter per seconde kwadraat': elke seconde neemt de snelheid zoveel m/s toe.
Versnelling op een tijdstip
Teken een raaklijn aan de (v,t)-grafiek en bepaal de steilheid ervan:
Bepaal de versnelling van de auto in de figuur op t = 4,0 s.
- De raaklijn gaat door (0 s; 7,9 m/s) en (10 s; 35,5 m/s).
- Lees af:
- De versnelling:
Eenparig versnelde beweging
Neemt de snelheid elke seconde evenveel toe, dan is de beweging eenparig versneld. De versnelling is constant en de (v,t)-grafiek is een schuine rechte lijn. De verplaatsing is dan de oppervlakte van een rechthoek (de beginsnelheid) plus een driehoek (de toename).
Een scooter rijdt 4,0 m/s en versnelt in 5,0 s eenparig tot 14,0 m/s.
a. Bereken de versnelling.
- De snelheidstoename:
- De versnelling:
b. Bereken de verplaatsing in die 5,0 s.
- De rechthoek (hoogte 4,0 m/s):
- De driehoek (hoogte 10,0 m/s):
- Samen:
Alleen bij een eenparig versnelde beweging is de gemiddelde snelheid precies het midden van begin- en eindsnelheid: . In het voorbeeld: ½ · (4,0 + 14,0) = 9,0 m/s, en 9,0 · 5,0 = 45 m.
Snap je het?
Een racewagen trekt in 2,5 s op van 0 tot 100 km/h. Bereken de gemiddelde versnelling.
- Reken om naar m/s:
- De versnelling:
Wat betekent een versnelling van 3,0 m/s²?
In de volgende les zie je een bijzondere versnelde beweging: de vrije val. En je kijkt naar afremmen.
Klaar met deze les? Zet hem op gelezen; je voortgang staat rechtsboven.