De eenparige cirkelbeweging
Een stoeltje in een reuzenrad draait steeds rond. Die beweging herhaalt zich, maar het is geen trilling: er is geen evenwichtsstand.
Na deze les kun je
- omlooptijd, frequentie en baansnelheid gebruiken
- rekenen met v = 2πr/T
- uitleggen waarom de verticale beweging van een rondgaand punt een harmonische trilling is
Dit weet je al
Snelheid als vector (hoofdstuk 1 en 3); f = 1/T (les 4.1b).
Omlooptijd en baansnelheid
- De omlooptijd is de tijd voor één rondje. De frequentie is het aantal rondjes per seconde: .
- De baansnelheid is de snelheid langs de cirkel. Bij een eenparige cirkelbeweging is de grootte constant.
- De snelheid wijst steeds langs de raaklijn aan de cirkel, loodrecht op de straal. De richting verandert dus voortdurend.
In één omloop leg je de omtrek af in de tijd .
Een reuzenrad heeft een diameter van 60 m en draait in 4,0 minuten één keer rond. Bereken de baansnelheid van een stoeltje.
Alle punten van een draaiend rad hebben dezelfde omlooptijd. Een punt verder van het midden heeft dan een grotere baansnelheid: is recht evenredig met .
Cirkelbeweging en trilling
Bekijk je het reuzenrad van opzij, langs het rad, dan zie je een stoeltje alleen op en neer gaan rond de hoogte van de as. Die op-en-neer beweging is een harmonische trilling, met dezelfde als de omlooptijd en met amplitude .
In de formule staat de straal. Is de diameter gegeven, deel dan eerst door 2.
Snap je het?
Een draaimolen draait 6 keer per minuut. Een paard staat 4,5 m van de as. Bereken de baansnelheid.
De snelheid is constant van grootte. Is er dan een versnelling?
In de volgende les zie je welke kracht een voorwerp in een cirkelbaan houdt.
Klaar met deze les? Zet hem op gelezen; je voortgang staat rechtsboven.