Schakelingen
Een lampje brandt alleen als de stroom rond kan gaan: van de spanningsbron, door het lampje en weer terug. Zo'n gesloten stroomkring heet een schakeling.
Na deze les kun je
- de onderdelen van een schakeling en hun functie noemen
- een schakelschema tekenen met de juiste symbolen
- herkennen of onderdelen in serie of parallel staan
- spanningsbronnen in serie en parallel schakelen
Onderdelen en symbolen
- De spanningsbron levert de energie.
- De draden (snoertjes) laten de stroom rondgaan.
- Het apparaat (lampje, weerstand) zet de energie om.
- Met een schakelaar onderbreek je de stroomkring.
Onderdelen heten componenten. In een schakelschema teken je ze met afgesproken symbolen (Binas 17B). Draden zijn rechte lijnen met alleen rechte hoeken; componenten staan in een rechte lijn, nooit in een hoek.
Serie of parallel
- Serie: de onderdelen staan achter elkaar in één stroomkring. Er is één weg voor de stroom. Gaat één onderdeel stuk, dan werkt de rest ook niet meer.
- Parallel: elk onderdeel heeft een eigen verbinding met de bron. Er zijn vertakkingspunten (de stippen). De onderdelen werken onafhankelijk van elkaar, zoals de apparaten in huis.
Spanningsbronnen schakelen
- In serie (plus aan min): de spanningen tel je op. Drie batterijen van 1,5 V in serie geven 4,5 V.
- Parallel (plus aan plus, min aan min): de spanning blijft gelijk, maar de batterijen gaan langer mee.
In een serieschakeling maakt het niet uit of de schakelaar vóór of na het lampje staat: de kring is open, dus er loopt nergens stroom.
Snap je het?
In een oude kerstboomverlichting gaan alle lampjes uit als je er één losdraait. Staan de lampjes in serie of parallel?
Je zet vier batterijen van 1,5 V in serie. Hoe groot is de totale spanning?
Waarom zijn de apparaten in huis parallel geschakeld?
In paragraaf 2.2 kijk je naar wat er door de draden stroomt: lading.
Klaar met deze les? Zet hem op gelezen; je voortgang staat rechtsboven.