Rekenregels bij transformaties
Schuif je de grafiek van drie naar links, dan krijg je . Maar , en dat is de grafiek van met 8 vermenigvuldigd ten opzichte van de -as. Twee verschillende transformaties, één grafiek. In deze les zie je met de rekenregels wanneer dat zo is.
Na deze les kun je
- het effect van een translatie en een vermenigvuldiging op en opschrijven
- bij een translatie omzetten in een vermenigvuldiging ten opzichte van de -as, en andersom
- bij een vermenigvuldiging ten opzichte van de -as omzetten in een translatie, en andersom
Dit weet je al
De rekenregels voor machten, zoals , en de somregel voor logaritmen (les 9.3a). Transformaties van grafieken uit 4 havo.
Het schema
| transformatie | wordt | wordt |
|---|---|---|
| vermenigvuldigen t.o.v. de -as met | ||
| vermenigvuldigen t.o.v. de -as met | ||
| translatie | ||
| translatie |
De translatie is een horizontale verschuiving, de translatie een verticale.
Exponentieel: verschuiven is vermenigvuldigen
Bij de translatie wordt de grafiek van . Met is dat
| translatie : vervang door | |
| rekenregel | |
| dat is vermenigvuldigd t.o.v. de -as met |
Logaritmisch: vermenigvuldigen is verschuiven
Bij de vermenigvuldiging ten opzichte van de -as met wordt de grafiek van . Met de somregel is dat
Dat is ook de grafiek van na de translatie .
| vermenigvuldigen t.o.v. de -as met : vervang door | |
| somregel voor logaritmen | |
| dat is de translatie |
a. Welke vermenigvuldiging ten opzichte van de -as geeft bij dezelfde grafiek als de translatie ? b. Welke translatie geeft bij dezelfde grafiek als de vermenigvuldiging ten opzichte van de -as met ?
- De translatie geeft , en
- Dat is de vermenigvuldiging ten opzichte van de -as met 9.
- Vermenigvuldigen ten opzichte van de -as met geeft , en
- Dat is de translatie .
De translatie is vijf naar rechts en geeft , niet . Dan is : vermenigvuldigen met , dus de grafiek wordt lager.
Snap je het?
Welke vermenigvuldiging ten opzichte van de -as geeft bij dezelfde grafiek als de translatie ?
Welke translatie geeft bij dezelfde grafiek als vermenigvuldigen ten opzichte van de -as met 32?
Welke translatie geeft bij dezelfde grafiek als vermenigvuldigen ten opzichte van de -as met 25?
- Vermenigvuldigen ten opzichte van de -as met 25 geeft
- Met de somregel:
- Dat is de translatie .
Dit was de laatste les van hoofdstuk 9. In hoofdstuk 11 komen transformaties terug bij andere standaardgrafieken, zoals en .
Klaar met deze les? Zet hem op gelezen; je voortgang staat rechtsboven.