Eduqaleeromgeving
5 havoLeeromgeving Wiskunde B · 5 havo H9 Exponentiële en logaritmische formules
0%
Hoofdstuk 9 · Les 10 van 11

Rekenregels gebruiken bij vergelijkingen

Een vergelijking met twee of meer logaritmen kun je nog niet oplossen met de regels uit paragraaf 9.2. Met de rekenregels van les 9.3a maak je er eerst één logaritme van. Daarna los je op zoals je gewend bent. Eén ding komt erbij: je controleert of de oplossing wel mag.

15 min

Na deze les kun je

  • een logaritmische vergelijking exact oplossen door eerst te herleiden tot één logaritme
  • toewerken naar glog⁡(A)=glog⁡(B){}^{g}\log(A) = {}^{g}\log(B) en dan A=BA = B gebruiken
  • controleren of de gevonden oplossingen voldoen

Dit weet je al

De rekenregels voor logaritmen (les 9.3a) en glog⁡(B)=A⇒B=gA{}^{g}\log(B) = A \Rightarrow B = g^A (les 9.2a). Een tweedegraadsvergelijking oplossen door te ontbinden.

Twee manieren

Staat er aan de ene kant één logaritme en aan de andere kant een getal, dan gebruik je glog⁡(B)=A⇒B=gA{}^{g}\log(B) = A \Rightarrow B = g^A. Staat er aan beide kanten één logaritme met hetzelfde grondtal, dan zijn de getallen binnen de logaritmen gelijk.

glog⁡(A)=glog⁡(B)⇒A=B\displaystyle {}^{g}\log(A) = {}^{g}\log(B) \Rightarrow A = BAA en BB mogen uitdrukkingen in xx zijn, met A>0A > 0 en B>0B > 0.
✎Voorbeeld 1: toewerken naar gelijke logaritmen

Los exact op: 3log⁡(6x)−3log⁡(2)=3log⁡(x+4){}^{3}\log(6x) - {}^{3}\log(2) = {}^{3}\log(x + 4).

  1. Verschilregel links:
3log⁡(3x)=3log⁡(x+4){}^{3}\log(3x) = {}^{3}\log(x + 4)
  1. Gebruik glog⁡(A)=glog⁡(B)⇒A=B{}^{g}\log(A) = {}^{g}\log(B) \Rightarrow A = B:
3x=x+43x = x + 4
  1. Los op:
2x=4x=2\begin{aligned} 2x &= 4 \\ x &= 2 \end{aligned}
  1. Controle: 3log⁡(12){}^{3}\log(12), 3log⁡(2){}^{3}\log(2) en 3log⁡(6){}^{3}\log(6) bestaan. Dus x=2x = 2.

Controleren

Bij het herleiden kan er een oplossing bij komen die in de oorspronkelijke vergelijking niet mag. In 2log⁡(x){}^{2}\log(x) moet x>0x > 0 zijn. Vul daarom elke oplossing in de oorspronkelijke vergelijking in en kijk of alle logaritmen bestaan. Uitrekenen hoeft niet: het gaat er alleen om dat het getal binnen elke logaritme positief is.

✎Voorbeeld 2: een oplossing valt af

Los exact op: 2log⁡(x)=3−2log⁡(x+2){}^{2}\log(x) = 3 - {}^{2}\log(x + 2).

  1. Breng de logaritmen naar één kant:
2log⁡(x)+2log⁡(x+2)=3{}^{2}\log(x) + {}^{2}\log(x + 2) = 3
  1. Somregel:
2log⁡(x(x+2))=3{}^{2}\log(x(x + 2)) = 3
  1. Van logaritme naar macht:
x2+2x=23=8x^2 + 2x = 2^3 = 8
  1. Ontbind:
x2+2x−8=0(x+4)(x−2)=0x=−4∨x=2\begin{aligned} x^2 + 2x - 8 &= 0 \\ (x + 4)(x - 2) &= 0 \\ x = -4 &\vee x = 2 \end{aligned}
  1. Bij x=−4x = -4 bestaat 2log⁡(−4){}^{2}\log(-4) niet. Bij x=2x = 2 bestaan 2log⁡(2){}^{2}\log(2) en 2log⁡(4){}^{2}\log(4). Dus x=2x = 2.
!Controleer in de vergelijking van het begin

Bij x=−4x = -4 is x(x+2)=8x(x + 2) = 8 wel positief. In de herleide vergelijking lijkt x=−4x = -4 dus goed. Maar in de oorspronkelijke vergelijking staat 2log⁡(x){}^{2}\log(x), en die bestaat niet bij x=−4x = -4.

Even controleren

Snap je het?

Los exact op: log⁡(x)+log⁡(4)=2\log(x) + \log(4) = 2.

Los exact op: 2log⁡(x+1)=3−2log⁡(x−1){}^{2}\log(x + 1) = 3 - {}^{2}\log(x - 1).

Los exact op: 5log⁡(x)+5log⁡(3)=5log⁡(x+8){}^{5}\log(x) + {}^{5}\log(3) = {}^{5}\log(x + 8).

↗Hoe hangt dit samen?

De rekenregels werken ook bij grafieken. In de volgende les zie je dat bij exponentiële en logaritmische functies twee verschillende transformaties precies dezelfde grafiek kunnen geven.

Klaar met deze les? Zet hem op gelezen; je voortgang staat rechtsboven.