Een vergelijking met twee of meer logaritmen kun je nog niet oplossen met de regels uit paragraaf 9.2. Met de rekenregels van les 9.3a maak je er eerst één logaritme van. Daarna los je op zoals je gewend bent. Eén ding komt erbij: je controleert of de oplossing wel mag.
15 min
Na deze les kun je
een logaritmische vergelijking exact oplossen door eerst te herleiden tot één logaritme
toewerken naar glog(A)=glog(B) en dan A=B gebruiken
controleren of de gevonden oplossingen voldoen
Dit weet je al
De rekenregels voor logaritmen (les 9.3a) en glog(B)=A⇒B=gA (les 9.2a). Een tweedegraadsvergelijking oplossen door te ontbinden.
Twee manieren
Staat er aan de ene kant één logaritme en aan de andere kant een getal, dan gebruik je glog(B)=A⇒B=gA. Staat er aan beide kanten één logaritme met hetzelfde grondtal, dan zijn de getallen binnen de logaritmen gelijk.
glog(A)=glog(B)⇒A=BA en B mogen uitdrukkingen in x zijn, met A>0 en B>0.
Zo leid je hem af
glog(A)=glog(B)
beide kanten zijn dezelfde exponent
A=gglog(B)
gebruik glog(A)=c⇒A=gc met c=glog(B)
A=B
gglog(B) is precies B
✎Voorbeeld 1: toewerken naar gelijke logaritmen
Los exact op: 3log(6x)−3log(2)=3log(x+4).
Verschilregel links:
3log(3x)=3log(x+4)
Gebruik glog(A)=glog(B)⇒A=B:
3x=x+4
Los op:
2xx=4=2
Controle: 3log(12), 3log(2) en 3log(6) bestaan. Dus x=2.
Controleren
Bij het herleiden kan er een oplossing bij komen die in de oorspronkelijke vergelijking niet mag. In 2log(x) moet x>0 zijn. Vul daarom elke oplossing in de oorspronkelijke vergelijking in en kijk of alle logaritmen bestaan. Uitrekenen hoeft niet: het gaat er alleen om dat het getal binnen elke logaritme positief is.
✎Voorbeeld 2: een oplossing valt af
Los exact op: 2log(x)=3−2log(x+2).
Breng de logaritmen naar één kant:
2log(x)+2log(x+2)=3
Somregel:
2log(x(x+2))=3
Van logaritme naar macht:
x2+2x=23=8
Ontbind:
x2+2x−8(x+4)(x−2)x=−4=0=0∨x=2
Bij x=−4 bestaat 2log(−4) niet. Bij x=2 bestaan 2log(2) en 2log(4). Dus x=2.
!Controleer in de vergelijking van het begin
Bij x=−4 is x(x+2)=8 wel positief. In de herleide vergelijking lijkt x=−4 dus goed. Maar in de oorspronkelijke vergelijking staat 2log(x), en die bestaat niet bij x=−4.
Even controleren
Snap je het?
Los exact op: log(x)+log(4)=2.
Somregel:
log(4x)=2
Van logaritme naar macht:
4x=102=100
Dus x=25; log(25) bestaat.
Los exact op: 2log(x+1)=3−2log(x−1).
Breng de logaritmen naar één kant en gebruik de somregel:
2log((x+1)(x−1))=3
Van logaritme naar macht:
x2−1x2x=3=8=9∨x=−3
Bij x=−3 bestaat 2log(−2) niet. Dus x=3.
Los exact op: 5log(x)+5log(3)=5log(x+8).
Somregel:
5log(3x)=5log(x+8)
Dus 3x=x+8, 2x=8 en x=4. De logaritmen bestaan.
↗Hoe hangt dit samen?
De rekenregels werken ook bij grafieken. In de volgende les zie je dat bij exponentiële en logaritmische functies twee verschillende transformaties precies dezelfde grafiek kunnen geven.
Klaar met deze les? Zet hem op gelezen; je voortgang staat rechtsboven.