Eduqaleeromgeving
5 havoLeeromgeving Wiskunde B · 5 havo H9 Exponentiële en logaritmische formules
0%
Hoofdstuk 9 · Les 7 van 11

Logaritmen met grondtal 10 en de GR

De logaritme met grondtal 10 komt zo vaak voor dat je het grondtal weglaat: log⁡(1000)\log(1000) betekent 10log⁡(1000){}^{10}\log(1000). De GR heeft er een eigen toets voor. Met die toets bereken je ook logaritmen met een ander grondtal, en voer je formules met logaritmen in.

15 min

Na deze les kun je

  • logaritmen met grondtal 10 exact berekenen, zoals log⁡(10 000)\log(10\,000) en log⁡(0,01)\log(0{,}01)
  • logaritmen met elk grondtal benaderen met de GR
  • met een logaritmische formule rekenen, ook als je een variabele moet vrijmaken

Dit weet je al

De betekenis van glog⁡(x){}^{g}\log(x) en de regels glog⁡(B)=A⇒B=gA{}^{g}\log(B) = A \Rightarrow B = g^A en gA=B⇒A=glog⁡(B)g^A = B \Rightarrow A = {}^{g}\log(B) (les 9.2a en 9.2b).

Grondtal 10

Bij log⁡\log zonder grondtal hoort grondtal 10. Bij machten van 10 reken je de logaritme exact uit:

log⁡(10 000)=log⁡(104)=4log⁡(0,01)=log⁡(10−2)=−2log⁡(10)=log⁡(1012)=12\begin{aligned} \log(10\,000) &= \log(10^4) = 4 \\ \log(0{,}01) &= \log(10^{-2}) = -2 \\ \log(\sqrt{10}) &= \log(10^{\frac{1}{2}}) = \tfrac{1}{2} \end{aligned}
log⁡(a)=10log⁡(a)\displaystyle \log(a) = {}^{10}\log(a)Geen grondtal geschreven betekent grondtal 10. Er geldt log⁡(10a)=a\log(10^a) = a.

Bij andere getallen geeft de GR een benadering, bijvoorbeeld log⁡(600)≈2,78\log(600) \approx 2{,}78 en log⁡(0,7)≈−0,15\log(0{,}7) \approx -0{,}15. Dat kun je schatten: 600 ligt tussen 10210^2 en 10310^3, dus log⁡(600)\log(600) ligt tussen 2 en 3.

Andere grondtallen op de GR

Met de GR bereken je ook een logaritme met een ander grondtal. Bij 3log⁡(8){}^{3}\log(8) vind je 1,8931{,}893. Hoe je het grondtal invoert, hangt van je GR af:

GR 3log⁡(8){}^{3}\log(8) y=2log⁡(x−3)y = {}^{2}\log(x - 3) invoeren
TI log(8,3) Y1 = log(X-3,2)
Casio logab uit OPTN, CALC Y1 = log₂(X-3)
NumWorks alog⁡(x){}^{a}\log(x) uit de Toolbox f(x) = log₂(x-3)
HP LOG(8,3) F1(X) = LOG(X-3,2)

Zo voer je ook een formule met een logaritme in, en kun je de optie snijpunt gebruiken bij een logaritmische vergelijking.

✎Voorbeeld 1: rekenen met een formule

Voor een geluidssensor geldt G=20⋅log⁡(t)+45G = 20 \cdot \log(t) + 45, met t>0t > 0.

a. Bereken GG voor t=12t = 12. Rond af op één decimaal. b. Bereken tt voor G=80G = 80. Rond af op gehelen.

  1. Vul t=12t = 12 in:
G=20⋅log⁡(12)+45≈66,6\begin{aligned} G &= 20 \cdot \log(12) + 45 \\ &\approx 66{,}6 \end{aligned}
  1. Vul G=80G = 80 in en zet de logaritme alleen:
20⋅log⁡(t)+45=8020⋅log⁡(t)=35log⁡(t)=1,75\begin{aligned} 20 \cdot \log(t) + 45 &= 80 \\ 20 \cdot \log(t) &= 35 \\ \log(t) &= 1{,}75 \end{aligned}
  1. Van logaritme naar macht:
t=101,75≈56\begin{aligned} t &= 10^{1{,}75} \\ &\approx 56 \end{aligned}
✎Voorbeeld 2: twee grondtallen

Gegeven is 2log⁡(y)=3log⁡(x)−1,5{}^{2}\log(y) = {}^{3}\log(x) - 1{,}5. Bereken yy voor x=12x = 12. Rond af op twee decimalen.

  1. Vul x=12x = 12 in. De GR geeft:
2log⁡(y)=3log⁡(12)−1,5=0,7618…\begin{aligned} {}^{2}\log(y) &= {}^{3}\log(12) - 1{,}5 \\ &= 0{,}7618\ldots \end{aligned}
  1. Van logaritme naar macht:
y=20,7618…≈1,70\begin{aligned} y &= 2^{0{,}7618\ldots} \\ &\approx 1{,}70 \end{aligned}
!Niet te vroeg afronden

In voorbeeld 2 geeft 20,762^{0{,}76} al 1,691{,}69 in plaats van 1,701{,}70. Reken verder met de onafgeronde waarde in de GR (Ans) en rond pas het eindantwoord af.

Even controleren

Snap je het?

Bereken exact log⁡(100 000)\log(100\,000), log⁡(0,001)\log(0{,}001) en log⁡(1)\log(1).

Bereken met de GR 5log⁡(40){}^{5}\log(40) en 3⋅2log⁡(7)3 \cdot {}^{2}\log(7). Rond af op twee decimalen.

Gegeven is N=40⋅log⁡(t)+150N = 40 \cdot \log(t) + 150. Bereken tt voor N=230N = 230.

↗Hoe hangt dit samen?

In de volgende les komen assenstelsels waarbij langs een as log⁡(N)\log(N) staat in plaats van NN. Je rekent dan steeds met de regel van deze les: bij log⁡(N)=3\log(N) = 3 hoort N=103=1000N = 10^3 = 1000.

Klaar met deze les? Zet hem op gelezen; je voortgang staat rechtsboven.