Eduqaleeromgeving
5 havoLeeromgeving Wiskunde B · 5 havo H11 Verbanden en functies
0%
Hoofdstuk 11 · Les 7 van 13

Regels voor het oplossen van vergelijkingen

Bij de vergelijking x(x−3)=5(x−3)x(x - 3) = 5(x - 3) is het verleidelijk om door x−3x - 3 te delen. Dan verlies je een oplossing. Met vier vaste regels gaat het snel en mis je niets.

15 min

Na deze les kun je

  • vergelijkingen van de vorm A⋅B=0A \cdot B = 0, A2=B2A^2 = B^2, A⋅B=A⋅CA \cdot B = A \cdot C en A⋅B=AA \cdot B = A algebraïsch oplossen
  • herkennen welke regel bij een vergelijking past

Dit weet je al

Ontbinden in factoren en de abcabc-formule.

De vier regels

A⋅B=0⇒A=0∨B=0A2=B2⇒A=B∨A=−BA⋅B=A⋅C⇒A=0∨B=CA⋅B=A⇒A=0∨B=1\displaystyle \begin{aligned} A \cdot B = 0 &\Rightarrow A = 0 \vee B = 0 \\ A^2 = B^2 &\Rightarrow A = B \vee A = -B \\ A \cdot B = A \cdot C &\Rightarrow A = 0 \vee B = C \\ A \cdot B = A &\Rightarrow A = 0 \vee B = 1 \end{aligned}Het teken ∨\vee betekent "of".
✎Voorbeeld: vier vergelijkingen

Los exact op.

a. (2x−1)2=(x+4)2(2x - 1)^2 = (x + 4)^2 b. x(x−3)=5(x−3)x(x - 3) = 5(x - 3) c. (x+2)(x2−1)=x+2(x + 2)(x^2 - 1) = x + 2 d. (x−4)(x2−9)=0(x - 4)(x^2 - 9) = 0

  1. De regel A2=B2A^2 = B^2 geeft 2x−1=x+42x - 1 = x + 4 of 2x−1=−x−42x - 1 = -x - 4:
x=5∨3x=−3x=5∨x=−1\begin{aligned} x = 5 &\vee 3x = -3 \\ x = 5 &\vee x = -1 \end{aligned}
  1. De regel A⋅B=A⋅CA \cdot B = A \cdot C met A=x−3A = x - 3:
x−3=0∨x=5x - 3 = 0 \vee x = 5

Dus x=3∨x=5x = 3 \vee x = 5.

  1. De regel A⋅B=AA \cdot B = A met A=x+2A = x + 2:
x+2=0∨x2−1=1x=−2∨x2=2\begin{aligned} x + 2 = 0 &\vee x^2 - 1 = 1 \\ x = -2 &\vee x^2 = 2 \end{aligned}

Dus x=−2∨x=2∨x=−2x = -2 \vee x = \sqrt{2} \vee x = -\sqrt{2}.

  1. De regel A⋅B=0A \cdot B = 0:
x=4∨x2=9x = 4 \vee x^2 = 9

Dus x=4∨x=3∨x=−3x = 4 \vee x = 3 \vee x = -3.

!Niet delen door een factor met x

Deel je x(x−3)=5(x−3)x(x - 3) = 5(x - 3) door x−3x - 3, dan blijft alleen x=5x = 5 over. De oplossing x=3x = 3 ben je dan kwijt, want delen door x−3x - 3 mag niet als x−3=0x - 3 = 0.

≈Eerst kijken, dan rekenen

Zie je aan beide kanten dezelfde factor, of aan beide kanten een kwadraat, gebruik dan een regel. Haakjes wegwerken kan ook, maar geeft vaak een derdegraadsvergelijking die je daarna weer moet ontbinden.

Even controleren

Snap je het?

Los exact op: (3x−5)2=4x2(3x - 5)^2 = 4x^2.

Los exact op: 2x(x−2)=6(x−2)2x(x - 2) = 6(x - 2).

Los exact op: (3x−2)2=3x−2(3x - 2)^2 = 3x - 2.

↗Hoe hangt dit samen?

Bij derdegraadsfuncties snijd je een lijn met de grafiek. De vergelijking die je dan krijgt, heeft vaak de vorm A⋅B=A⋅CA \cdot B = A \cdot C. Dat is de volgende les.

Klaar met deze les? Zet hem op gelezen; je voortgang staat rechtsboven.