Bij de vergelijking x(x−3)=5(x−3) is het verleidelijk om door x−3 te delen. Dan verlies je een oplossing. Met vier vaste regels gaat het snel en mis je niets.
15 min
Na deze les kun je
vergelijkingen van de vorm A⋅B=0, A2=B2, A⋅B=A⋅C en A⋅B=A algebraïsch oplossen
twee getallen met hetzelfde kwadraat zijn gelijk of elkaars tegengestelde
A⋅B−A⋅C=0⇒A(B−C)=0
breng alles naar links en haal A buiten haakjes
A⋅B=A⋅1
dit is de derde regel met C=1
✎Voorbeeld: vier vergelijkingen
Los exact op.
a. (2x−1)2=(x+4)2
b. x(x−3)=5(x−3)
c. (x+2)(x2−1)=x+2
d. (x−4)(x2−9)=0
De regel A2=B2 geeft 2x−1=x+4 of 2x−1=−x−4:
x=5x=5∨3x=−3∨x=−1
De regel A⋅B=A⋅C met A=x−3:
x−3=0∨x=5
Dus x=3∨x=5.
De regel A⋅B=A met A=x+2:
x+2=0x=−2∨x2−1=1∨x2=2
Dus x=−2∨x=2∨x=−2.
De regel A⋅B=0:
x=4∨x2=9
Dus x=4∨x=3∨x=−3.
!Niet delen door een factor met x
Deel je x(x−3)=5(x−3) door x−3, dan blijft alleen x=5 over. De oplossing x=3 ben je dan kwijt, want delen door x−3 mag niet als x−3=0.
≈Eerst kijken, dan rekenen
Zie je aan beide kanten dezelfde factor, of aan beide kanten een kwadraat, gebruik dan een regel. Haakjes wegwerken kan ook, maar geeft vaak een derdegraadsvergelijking die je daarna weer moet ontbinden.
Even controleren
Snap je het?
Los exact op: (3x−5)2=4x2.
3x−5=2x∨3x−5=−2x.
Dus x=5∨x=1.
Los exact op: 2x(x−2)=6(x−2).
x−2=0∨2x=6, dus x=2∨x=3.
Los exact op: (3x−2)2=3x−2.
Dit is A⋅A=A, dus 3x−2=0∨3x−2=1. Dat geeft x=32∨x=1.
↗Hoe hangt dit samen?
Bij derdegraadsfuncties snijd je een lijn met de grafiek. De vergelijking die je dan krijgt, heeft vaak de vorm A⋅B=A⋅C. Dat is de volgende les.
Klaar met deze les? Zet hem op gelezen; je voortgang staat rechtsboven.