Ook bij twee cirkels ligt het kortste verbindingslijnstuk op de lijn door de middelpunten. Van de afstand tussen de middelpunten gaan aan beide kanten de stralen af. Wat overblijft is de afstand tussen de cirkels.
15 min
Na deze les kun je
exact de afstand tussen twee cirkels berekenen
eerst de middelpunten en stralen bepalen als die niet direct gegeven zijn, bijvoorbeeld bij een cirkel die een as raakt
Dit weet je al
Middelpunt en straal van een cirkel en de afstandsformule (les 10.3a), en de afstand van een punt tot een cirkel (les 10.4a).
Via de middelpunten
De cirkels c1 met middelpunt M en straal r1 en c2 met middelpunt N en straal r2. Het lijnstuk MN snijdt de cirkels in A en B. De afstand tussen de cirkels is de lengte van AB (oranje).
d(c1,c2)=d(M,N)−r1−r2c1: middelpunt M, straal r1; c2: middelpunt N, straal r2; de cirkels liggen buiten elkaar.
Zo leid je hem af
d(c1,c2)=d(A,B)
A en B zijn de snijpunten van MN met de cirkels; dat is het kortste verbindingslijnstuk
d(M,N)=d(M,A)+d(A,B)+d(B,N)
M, A, B en N liggen in die volgorde op één lijn
d(A,B)=d(M,N)−r1−r2
want d(M,A)=r1 en d(B,N)=r2
✎Voorbeeld 1: twee gegeven cirkels
Bereken exact de afstand tussen c1:(x−1)2+(y−2)2=4 en c2:(x−6)2+(y+3)2=9.
c1 heeft M(1,2) en r1=2; c2 heeft N(6,−3) en r2=3.
De afstand tussen de middelpunten:
d(M,N)=52+(−5)2=50=52
Dus
d(c1,c2)=52−2−3=52−5
Eerst de middelpunten vinden
Soms weet je van een cirkel alleen dat het middelpunt op een lijn ligt en dat de cirkel een as raakt. Raakt een cirkel de x-as, dan is de straal de afstand van het middelpunt tot de x-as: r=∣yM∣. Raakt hij de y-as, dan is r=∣xM∣.
✎Voorbeeld 2: cirkels die de x-as raken
Op de lijn k:x+2y=12 liggen de punten M met xM=2 en N met xN=10. De cirkel c met middelpunt M en de cirkel d met middelpunt N raken de x-as. Bereken de afstand tussen c en d. Rond af op twee decimalen.
M op k: 2+2y=12, dus y=5. Dus M(2,5) en rc=5.
N op k: 10+2y=12, dus y=1. Dus N(10,1) en rd=1.
De afstand tussen de middelpunten:
d(M,N)=82+(−4)2=80=45
Dus
d(c,d)=45−5−1≈2,94
!Snijden de cirkels elkaar?
Is d(M,N)−r1−r2 negatief of 0, dan liggen de cirkels niet buiten elkaar: ze snijden of raken elkaar, en de afstand is 0. Controleer dus of je uitkomst positief is.
Even controleren
Snap je het?
Bereken exact de afstand tussen c1:x2+y2=1 en c2:(x−6)2+(y−8)2=16.
d(M,N)=36+64=10, dus d(c1,c2)=10−1−4=5.
Bereken exact de afstand tussen c:x2+y2−4x=0 en d:(x+3)2+(y−4)2=4.
Kwadraatafsplitsen: (x−2)2+y2=4, dus M(2,0) en rc=2. Verder N(−3,4) en rd=2.
d(M,N)=(−5)2+42=41.
d(c,d)=41−4 (positief, want 41≈6,4).
↗Hoe hangt dit samen?
In paragraaf 10.5 komen grafieken van functies erbij: de afstand tussen twee evenwijdige raaklijnen, en raaklijnen die zowel een grafiek als een cirkel raken.
Klaar met deze les? Zet hem op gelezen; je voortgang staat rechtsboven.