Eduqaleeromgeving
5 havoLeeromgeving Wiskunde B · 5 havo H10 Meetkundige berekeningen
0%
Hoofdstuk 10 · Les 10 van 12

Afstand tussen twee cirkels

Ook bij twee cirkels ligt het kortste verbindingslijnstuk op de lijn door de middelpunten. Van de afstand tussen de middelpunten gaan aan beide kanten de stralen af. Wat overblijft is de afstand tussen de cirkels.

15 min

Na deze les kun je

  • exact de afstand tussen twee cirkels berekenen
  • eerst de middelpunten en stralen bepalen als die niet direct gegeven zijn, bijvoorbeeld bij een cirkel die een as raakt

Dit weet je al

Middelpunt en straal van een cirkel en de afstandsformule (les 10.3a), en de afstand van een punt tot een cirkel (les 10.4a).

Via de middelpunten

De cirkels c_1 met middelpunt M en straal r_1 en c_2 met middelpunt N en straal r_2. Het lijnstuk MN snijdt de cirkels in A en B. De afstand tussen de cirkels is de lengte van AB (oranje).
De cirkels c1c_1 met middelpunt MM en straal r1r_1 en c2c_2 met middelpunt NN en straal r2r_2. Het lijnstuk MNMN snijdt de cirkels in AA en BB. De afstand tussen de cirkels is de lengte van ABAB (oranje).
d(c1,c2)=d(M,N)−r1−r2\displaystyle d(c_1, c_2) = d(M, N) - r_1 - r_2c1c_1: middelpunt MM, straal r1r_1; c2c_2: middelpunt NN, straal r2r_2; de cirkels liggen buiten elkaar.
✎Voorbeeld 1: twee gegeven cirkels

Bereken exact de afstand tussen c1 ⁣:(x−1)2+(y−2)2=4c_1\colon (x - 1)^2 + (y - 2)^2 = 4 en c2 ⁣:(x−6)2+(y+3)2=9c_2\colon (x - 6)^2 + (y + 3)^2 = 9.

  1. c1c_1 heeft M(1,2)M(1, 2) en r1=2r_1 = 2; c2c_2 heeft N(6,−3)N(6, -3) en r2=3r_2 = 3.
  2. De afstand tussen de middelpunten:
d(M,N)=52+(−5)2=50=52\begin{aligned} d(M, N) &= \sqrt{5^2 + (-5)^2} \\ &= \sqrt{50} = 5\sqrt{2} \end{aligned}
  1. Dus
d(c1,c2)=52−2−3=52−5\begin{aligned} d(c_1, c_2) &= 5\sqrt{2} - 2 - 3 \\ &= 5\sqrt{2} - 5 \end{aligned}

Eerst de middelpunten vinden

Soms weet je van een cirkel alleen dat het middelpunt op een lijn ligt en dat de cirkel een as raakt. Raakt een cirkel de xx-as, dan is de straal de afstand van het middelpunt tot de xx-as: r=∣yM∣r = \lvert y_M \rvert. Raakt hij de yy-as, dan is r=∣xM∣r = \lvert x_M \rvert.

✎Voorbeeld 2: cirkels die de x-as raken

Op de lijn k ⁣:x+2y=12k\colon x + 2y = 12 liggen de punten MM met xM=2x_M = 2 en NN met xN=10x_N = 10. De cirkel cc met middelpunt MM en de cirkel dd met middelpunt NN raken de xx-as. Bereken de afstand tussen cc en dd. Rond af op twee decimalen.

  1. MM op kk: 2+2y=122 + 2y = 12, dus y=5y = 5. Dus M(2,5)M(2, 5) en rc=5r_c = 5.
  2. NN op kk: 10+2y=1210 + 2y = 12, dus y=1y = 1. Dus N(10,1)N(10, 1) en rd=1r_d = 1.
  3. De afstand tussen de middelpunten:
d(M,N)=82+(−4)2=80=45\begin{aligned} d(M, N) &= \sqrt{8^2 + (-4)^2} \\ &= \sqrt{80} = 4\sqrt{5} \end{aligned}
  1. Dus
d(c,d)=45−5−1≈2,94\begin{aligned} d(c, d) &= 4\sqrt{5} - 5 - 1 \\ &\approx 2{,}94 \end{aligned}
!Snijden de cirkels elkaar?

Is d(M,N)−r1−r2d(M, N) - r_1 - r_2 negatief of 0, dan liggen de cirkels niet buiten elkaar: ze snijden of raken elkaar, en de afstand is 0. Controleer dus of je uitkomst positief is.

Even controleren

Snap je het?

Bereken exact de afstand tussen c1 ⁣:x2+y2=1c_1\colon x^2 + y^2 = 1 en c2 ⁣:(x−6)2+(y−8)2=16c_2\colon (x - 6)^2 + (y - 8)^2 = 16.

Bereken exact de afstand tussen c ⁣:x2+y2−4x=0c\colon x^2 + y^2 - 4x = 0 en d ⁣:(x+3)2+(y−4)2=4d\colon (x + 3)^2 + (y - 4)^2 = 4.

↗Hoe hangt dit samen?

In paragraaf 10.5 komen grafieken van functies erbij: de afstand tussen twee evenwijdige raaklijnen, en raaklijnen die zowel een grafiek als een cirkel raken.

Klaar met deze les? Zet hem op gelezen; je voortgang staat rechtsboven.