De ligging van een lijn ten opzichte van een cirkel
Een lijn en een cirkel kunnen twee punten, één punt of geen punt gemeen hebben. Welke van de drie het is, zie je aan het aantal oplossingen van een tweedegraadsvergelijking. En dat aantal lees je af aan de discriminant.
Na deze les kun je
- een lijn substitueren in een cirkelvergelijking en herleiden tot
- met de discriminant bewijzen dat een lijn een cirkel snijdt, raakt of mist
- de coördinaten van de snijpunten of het raakpunt exact berekenen
Dit weet je al
De cirkelvergelijking (les 10.3a) en de abc-formule met de discriminant .
Substitueren en de discriminant
Staat de lijn in de vorm , dan vul je in voor in de cirkelvergelijking. Er blijft een vergelijking met alleen over. Na haakjes wegwerken is dat een tweedegraadsvergelijking.
| na substitutie; elke oplossing is de van een gemeenschappelijk punt | |
| de abc-formule | |
| : twee waarden, : één, : geen | onder de wortel mag geen negatief getal staan |
Bewijs dat de lijn de cirkel in twee punten snijdt, en bereken de snijpunten.
- Substitueer :
- De discriminant:
- , dus snijdt in twee punten.
- Ontbinden geeft , dus . Met zijn de snijpunten en .
Onderzoek de ligging van de lijn ten opzichte van .
- Substitueer:
- De discriminant:
- , dus raakt . Uit volgt en : het raakpunt is .
Deel de tweedegraadsvergelijking door een gemeenschappelijke factor, zoals 10 in voorbeeld 2. Het teken van verandert daar niet door, en je rekent met kleinere getallen.
Staat de lijn als , maak dan eerst of vrij: . Substitueer dat. Je krijgt dan een vergelijking in , en de discriminant werkt op dezelfde manier.
Snap je het?
Onderzoek de ligging van de lijn ten opzichte van .
- Substitueer:
- , dus heeft geen punten met gemeen.
Bewijs dat de lijn de cirkel raakt.
- Substitueer:
- , dus de lijn raakt de cirkel (in het punt ).
In paragraaf 10.4 bereken je hoe ver een punt, een lijn of een andere cirkel van een cirkel af ligt. Je gebruikt daarbij steeds de afstand tot het middelpunt.
Klaar met deze les? Zet hem op gelezen; je voortgang staat rechtsboven.