Groeipercentages omzetten naar een andere tijdseenheid
Een groeifactor hoort altijd bij een tijdseenheid: per uur, per dag, per jaar. Wil je naar een andere tijdseenheid, dan neem je een macht van de groeifactor. Een groeipercentage zet je nooit direct om, maar altijd via de groeifactor.
Na deze les kun je
- de groeifactor per tijdseenheden berekenen met
- een groeifactor omzetten naar een kleinere tijdseenheid met een breuk als exponent
- een groeipercentage omzetten naar een andere tijdseenheid
Dit weet je al
Groeifactor en groeipercentage (les 9.1a). Een breuk als exponent: is het getal dat tot de macht weer geeft.
Naar een grotere tijdseenheid
Een hoeveelheid van 50 groeit met factor 2 per uur. Dat noteer je als .
| (uur) | 0 | 1 | 2 | 3 | 4 |
|---|---|---|---|---|---|
| 50 | 100 | 200 | 400 | 800 |
Van naar is met vermenigvuldigd, en dat geldt voor elke twee uur. Per 3 uur is de groeifactor .
| exponentiële groei met groeifactor per tijdseenheid | |
| tijdseenheden later | |
| rekenregel ; dus |
Naar een kleinere tijdseenheid
De regel werkt ook met een breuk. Een kwartier is uur, dus . Bij is dat . Controle: vier kwartieren na elkaar geven , precies de groeifactor per uur.
Een hoeveelheid neemt elke 8 uur met 15% af. Hoeveel procent is de afname per dag? En per uur?
- Eerst de groeifactor per 8 uur:
- Een dag is 3 keer 8 uur:
- De afname is 38,6% per dag.
- Een uur is keer 8 uur:
- De afname is 2,0% per uur.
Een hoeveelheid neemt per week met 40% toe. Bereken het groeipercentage per dag.
- Groeifactor per week:
- Een dag is week:
- Het groeipercentage is 4,9% per dag.
Een toename van 40% per week is niet per dag, en 15% afname per 8 uur is niet per dag. Ook de groeifactor deel of vermenigvuldig je niet: per dag is het niet per week, maar .
Rond groeifactoren af op drie decimalen en percentages op één decimaal, tenzij er iets anders gevraagd wordt. Reken in de GR wel verder met de onafgeronde groeifactor.
Snap je het?
Een spaarbedrag groeit met 2,5% per maand. Hoeveel procent is dat per jaar?
- Groeifactor per maand ; een jaar is 12 maanden:
- Dat is een toename van 34,5% per jaar.
Bij een exponentiële afname is de groeifactor 0,8 per dag. Wat is de groeifactor per uur?
Een hoeveelheid neemt per kwartier met 12% toe. Hoeveel procent is dat per uur?
- Een uur is 4 kwartier:
- De toename is 57,4% per uur.
Met kun je ook terugrekenen: weet je hoe sterk iets in 5 jaar groeit, dan vind je de groeifactor per jaar. Dat gebruik je in de volgende les om een formule op te stellen als je de hoeveelheid op twee tijdstippen kent.
Klaar met deze les? Zet hem op gelezen; je voortgang staat rechtsboven.