Gebroken lineaire functies
Een gebroken lineaire functie heeft de vorm , met . De grafiek ontstaat met transformaties uit , dus het is een hyperbool met een verticale en een horizontale asymptoot.
Na deze les kun je
- de asymptoten van de grafiek van een gebroken lineaire functie bepalen
- bij een gebroken lineaire formule de variabele vrijmaken
Dit weet je al
De hyperbool en transformaties (les 11.2a). Breuken: .
Asymptoten
| door nul delen kan niet: daar ligt de verticale asymptoot | |
| voor heel grote of heel negatieve vallen en weg | |
| dat getal benadert : de horizontale asymptoot |
Geef de asymptoten van de grafiek van .
- Noemer nul: geeft . De verticale asymptoot is .
- Voor grote is . De horizontale asymptoot is .
x vrijmaken
Schrijf in de vorm .
- Vermenigvuldig beide kanten met de noemer:
- Zet de termen met links en de rest rechts:
- Haal buiten haakjes en deel:
Bij is de waarde waarbij de noemer nul is. Dat is precies de horizontale asymptoot van de oorspronkelijke grafiek. Bij vrijmaken wisselen de rollen van en .
is niet . Je mag alleen hele factoren wegstrepen. De benadering geldt alleen voor heel grote .
Snap je het?
Geef de asymptoten van de grafiek van .
Geef de asymptoten van de grafiek van .
Schrijf in de vorm .
- , dus .
- , dus .
In de volgende les differentieer je gebroken functies en stel je een raaklijn op.
Klaar met deze les? Zet hem op gelezen; je voortgang staat rechtsboven.