Een geschikt diagram kiezen
Er zijn veel soorten diagrammen. Welk diagram je kiest, hangt af van twee dingen: wat je wilt laten zien en welk soort data je hebt.
Na deze les kun je
- bij een doel (verdeling, samenhang, verloop) een geschikt diagram kiezen
- weten welke diagrammen bij kwalitatieve data mogelijk zijn
- uitleggen dat indelen in klassen of categorieën informatie kost
Dit weet je al
Variabelen indelen (les 10.1a) en diagrammen als dotplot, histogram, boxplot en cirkeldiagram.
Wat wil je laten zien?
| doel | geschikt diagram |
|---|---|
| de verdeling van één variabele | dotplot, histogram, boxplot, steel-bladdiagram, frequentiepolygoon |
| de samenhang tussen twee variabelen | spreidingsdiagram (puntenwolk) |
| een verloop in de tijd | lijndiagram |
| hoe een geheel is verdeeld over categorieën | cirkeldiagram, (gestapeld) staafdiagram |
Bij kwalitatieve data kun je alleen een staafdiagram, een cirkeldiagram en een (relatieve) (cumulatieve) frequentietabel of -polygoon gebruiken. Bij kwantitatieve data kun je elk diagram maken.
Een onderzoeker heeft van 200 hardlopers de leeftijd en de looptijd op de 10 km.
- De verdeling van de looptijden laten zien: een histogram of boxplot, want het gaat om de verdeling van één kwantitatieve variabele.
- Laten zien of oudere lopers langzamer zijn: een spreidingsdiagram, want het gaat om de samenhang tussen twee variabelen.
- Laten zien hoe de winnende tijd zich over de jaren ontwikkelt: een lijndiagram, want het gaat om een verloop in de tijd.
Voor een spreidingsdiagram moet je per persoon beide waarden kennen. Uit een dotplot van de leeftijden en een losse dotplot van de looptijden kun je niet halen welke waarden bij dezelfde persoon horen.
Data verwerken kost informatie
Vaak verwerk je data eerst. Van exacte lengtes maak je bijvoorbeeld de klassen "tot 1,70 m" en "1,70 m of meer". Daarmee maak je van een kwantitatieve variabele een kwalitatieve (ordinale) variabele. Dat is eenrichtingsverkeer: uit de klassen haal je de exacte lengtes niet meer terug.
Uit een cirkeldiagram met klassen kun je het gemiddelde en de mediaan niet meer precies bepalen, de modale klasse wel. Bij open klassen zoals ⟨←; 1,70] heb je zelfs geen klassenmidden, dus je kunt het gemiddelde ook niet meer schatten.
Snap je het?
Welk diagram is geschikt om te laten zien of er een samenhang is tussen slaapduur en toetscijfer?
Kun je bij de variabele "favoriete vervoermiddel" een lijndiagram maken?
Waarom kun je uit klassen als [0, 10⟩, [10, 20⟩ de mediaan niet meer precies bepalen?
Een spreidingsdiagram laat een samenhang zien. In de volgende les onderzoek je of zo'n samenhang ook een oorzakelijk verband is.
Klaar met deze les? Zet hem op gelezen; je voortgang staat rechtsboven.