Leeromgeving›Natuurkunde›5 havo›H11 Zonnestelsel en heelal›Formules

Naslag · hoofdstuk 11

Formules zonnestelsel en heelal

Alle formules uit hoofdstuk 11. Het label laat zien of je de formule in Binas vindt, of dat je hem zelf moet kunnen afleiden. Klik op een lesnummer voor de uitleg.

Grootheden en eenheden

Grootheid	Symbool	Eenheid
gravitatiekracht	$F_\text{g}$	newton (N)
massa	$m$ , $M$	kilogram (kg)
afstand, baanstraal	$r$	meter (m)
straal van een hemellichaam	$R$	meter (m)
gravitatieconstante	$G$	N m² kg⁻²
valversnelling	$g$	meter per seconde kwadraat (m/s²)
baansnelheid	$v$	meter per seconde (m/s)
omlooptijd	$T$	seconde (s)
middelpuntzoekende kracht	$F_\text{mpz}$	newton (N)
golflengte met de grootste intensiteit	$\lambda_\text{max}$	meter (m)
temperatuur	$T$	kelvin (K)
constante van Wien	$k_\text{W}$	meter kelvin (m K)
hubbleconstante	$H_0$	per seconde (s⁻¹)

Formules

Formule	Betekenis	Bron	Les
$\displaystyle F_\text{g} = G \cdot \frac{m \cdot M}{r^2}$	gravitatiekracht	Binas	11.2a
$\displaystyle g = G \cdot \frac{M}{R^2}$	valversnelling op een hemellichaam	Zelf afleiden	11.2b
$\displaystyle v = \frac{2\pi r}{T}$	baansnelheid	Binas	11.3a
$\displaystyle F_\text{mpz} = \frac{m \cdot v^2}{r}$	middelpuntzoekende kracht	Binas	11.3a
$\displaystyle v = \sqrt{\frac{G \cdot M}{r}}$	baansnelheid in een cirkelbaan	Zelf afleiden	11.3a
$\displaystyle \frac{r^3}{T^2} = \frac{G \cdot M}{4\pi^2}$	derde wet van Kepler (cirkelbaan)	Binas	11.3a
$\displaystyle \lambda_\text{max} \cdot T = k_\text{W}$	wet van Wien	Binas	11.4b
$\displaystyle v = H_0 \cdot r$	wet van Hubble	Binas	11.5b