Eduqaleeromgeving
4 vwoLeeromgeving Wiskunde B · 4 vwo H8 Goniometrische functies
0%
Hoofdstuk 8 · Les 7 van 15

Sinusoïden tekenen met de vier kenmerken

Met de vier kenmerken teken je een sinusoïde zonder tabel. Je weet dan al waar elk belangrijk punt ligt, nog voordat je één yy-waarde hebt uitgerekend.

15 min

Na deze les kun je

  • een formule eerst herleiden tot de vorm y=a+bsin⁡(c(x−d))y = a + b\sin(c(x - d)) of y=a+bcos⁡(c(x−d))y = a + b\cos(c(x - d))
  • een sinusoïde tekenen op een gegeven domein met de vier kenmerken

Dit weet je al

De vier kenmerken van een sinusoïde (les 8.2a).

Tekenen in vijf stappen

  1. Schrijf de formule in de vorm y=a+bsin⁡(c(x−d))y = a + b\sin(c(x - d)) (of met cos) en noteer de vier kenmerken.
  2. Stippel de lijn van de evenwichtsstand en de twee lijnen waarop de toppen liggen (y=a+by = a + b en y=a−by = a - b).
  3. Zet het beginpunt en het punt één periode verder.
  4. Teken één periode. Verdeel de periode in vier gelijke stukken. Bij een sinus: na 14\frac{1}{4} periode een hoogste punt, na 12\frac{1}{2} periode weer door de evenwichtsstand, na 34\frac{3}{4} periode een laagste punt. Bij een cosinus begin je in een hoogste punt: na 14\frac{1}{4} periode door de evenwichtsstand, na 12\frac{1}{2} periode een laagste punt.
  5. Teken de grafiek op het hele domein: de grafiek herhaalt zich elke periode.
✎Voorbeeld: een cosinus tekenen

Teken de grafiek van f(x)=3+2cos⁡(2x−23π)f(x) = 3 + 2\cos(2x - \frac{2}{3}\pi) op het domein [0,2π][0, 2\pi].

  1. Haal 2 buiten haakjes:
f(x)=3+2cos⁡(2x−23π)=3+2cos⁡(2(x−13π))\begin{aligned} f(x) &= 3 + 2\cos(2x - \tfrac{2}{3}\pi) \\ &= 3 + 2\cos(2(x - \tfrac{1}{3}\pi)) \end{aligned}
  1. De vier kenmerken: evenwichtsstand 3, amplitude 2, periode 2π2=π\frac{2\pi}{2} = \pi, beginpunt (13π,5)(\frac{1}{3}\pi, 5): een hoogste punt.
  2. Stippel y=3y = 3, y=5y = 5 en y=1y = 1.
  3. Een kwart periode is 14π\frac{1}{4}\pi. Na het hoogste punt bij x=13πx = \frac{1}{3}\pi gaat de grafiek bij x=712πx = \frac{7}{12}\pi door de evenwichtsstand en ligt bij x=56πx = \frac{5}{6}\pi een laagste punt. Bij x=113πx = 1\frac{1}{3}\pi ligt weer een hoogste punt.
  4. Teken de golf van x=0x = 0 tot x=2πx = 2\pi. De randpunten zijn f(0)=f(2π)=2f(0) = f(2\pi) = 2. Controleer met de GR.
De grafiek van f(x) = 3 + 2\cos(2(x - \frac{1}{3}\pi)) op [0, 2\pi]. De oranje stippen zijn de hoogste punten bij x = \frac{1}{3}\pi en x = 1\frac{1}{3}\pi.
De grafiek van f(x)=3+2cos⁡(2(x−13π))f(x) = 3 + 2\cos(2(x - \frac{1}{3}\pi)) op [0,2π][0, 2\pi]. De oranje stippen zijn de hoogste punten bij x=13πx = \frac{1}{3}\pi en x=113πx = 1\frac{1}{3}\pi.
!Eerst c buiten haakjes

Bij cos⁡(2x−23π)\cos(2x - \frac{2}{3}\pi) is dd níet 23π\frac{2}{3}\pi. Pas na het buiten haakjes halen, cos⁡(2(x−13π))\cos(2(x - \frac{1}{3}\pi)), lees je d=13πd = \frac{1}{3}\pi af. Wie dat vergeet, tekent alle toppen op de verkeerde plek.

Even controleren

Snap je het?

Geef van h(x)=−1+3cos⁡(πx−12π)h(x) = -1 + 3\cos(\pi x - \frac{1}{2}\pi) de vier kenmerken.

Waar ligt bij g(x)=2+sin⁡(4(x−18π))g(x) = 2 + \sin(4(x - \frac{1}{8}\pi)) het eerste hoogste punt na het beginpunt?

↗Hoe hangt dit samen?

Tot nu toe was bb steeds positief. In de volgende les zie je wat er verandert als bb negatief is.

Klaar met deze les? Zet hem op gelezen; je voortgang staat rechtsboven.