Eduqaleeromgeving
5 havoLeeromgeving Scheikunde · 5 havo H10 Redoxreacties
0%
Leeromgeving›Scheikunde›5 havo›H10 Redoxreacties›10.1a
Hoofdstuk 10 · Les 1 van 7

Redoxreacties herkennen

In een hoogoven wordt ijzererts omgezet in ijzer. Het ijzerion Fe³⁺ in het erts neemt daarbij elektronen op en wordt een ongeladen ijzeratoom. Een reactie waarbij elektronen worden overgedragen, heet een redoxreactie.

15 min

Na deze les kun je

  • de definitie van een redoxreactie geven
  • aan een reactievergelijking zien of het een redoxreactie is
  • een redoxreactie onderscheiden van een oplosvergelijking en een zuur-basereactie

Dit weet je al

Ionen en ionlading, zouten en oplosvergelijkingen, zuur-basereacties (hoofdstuk 7 en 8).

Elektronenoverdracht

Magnesium reageert met een zure oplossing:

Mg (s)+2 H+→Mg2++H2 (g)\text{Mg (s)} + 2\ \text{H}^+ \rightarrow \text{Mg}^{2+} + \text{H}_2\ (\text{g})

De Mg-atomen worden Mg²⁺-ionen: ze staan elektronen af. De H⁺-ionen nemen die elektronen op en vormen H₂. Er gaan dus elektronen van het ene deeltje naar het andere: een redoxreactie.

Hoe herken je een redoxreactie?

Vergelijk de deeltjes voor en na de pijl. Verandert een deeltje van lading, dan is het een redoxreactie. Let op twee valkuilen:

  • Oplossen van een zout is géén redoxreactie. In NaCl (s) zitten al Na⁺- en Cl⁻-ionen; die lading verandert niet.
  • Ladingen die je niet ziet: in 2 Na+Cl2→2 NaCl2\ \text{Na} + \text{Cl}_2 \rightarrow 2\ \text{NaCl} staan geen ladingen. Toch worden de neutrale Na-atomen Na⁺-ionen en wordt Cl₂ Cl⁻. Dit is wél een redoxreactie.

Handige vuistregel: staat er een ongeladen metaal of een element (zoals O₂, Cl₂, H₂) voor of na de pijl, en komt die atoomsoort aan de andere kant in een ion of verbinding voor, dan is het een redoxreactie.

✎Voorbeeld: redox of niet?

Geef aan of het een redoxreactie is.

a. 2 Al+3 Br2→2 AlBr32\ \text{Al} + 3\ \text{Br}_2 \rightarrow 2\ \text{AlBr}_3

  1. Voor de pijl: ongeladen Al-atomen en Br₂-moleculen.
  2. Na de pijl: het zout AlBr₃, met Al³⁺- en Br⁻-ionen.
  3. Al en Br veranderen van lading: redoxreactie.

b. HCN+OH−→CN−+H2O\text{HCN} + \text{OH}^- \rightarrow \text{CN}^- + \text{H}_2\text{O}

  1. Er gaat een H⁺ van HCN naar OH⁻.
  2. Geen elektronenoverdracht: dit is een zuur-basereactie.

c. BaCl2 (s)→Ba2++2 Cl−\text{BaCl}_2\ (\text{s}) \rightarrow \text{Ba}^{2+} + 2\ \text{Cl}^-

  1. In BaCl₂ zitten al Ba²⁺- en Cl⁻-ionen.
  2. De ladingen blijven gelijk: dit is een oplosvergelijking.
!Zichtbare ladingen

Dat er na de pijl ladingen staan en ervoor niet, zegt niets. Kijk of een deeltje zelf van lading verandert. Bij het oplossen van een zout is dat niet zo.

Even controleren

Snap je het?

Geef de definitie van een redoxreactie.

Worden er elektronen opgenomen of afgestaan als Pb²⁺ verandert in Pb?

Is 3 Ag++Fe→3 Ag+Fe3+3\ \text{Ag}^+ + \text{Fe} \rightarrow 3\ \text{Ag} + \text{Fe}^{3+} een redoxreactie?

Is (NH4)3PO4 (s)→3 NH4++PO43−(\text{NH}_4)_3\text{PO}_4\ (\text{s}) \rightarrow 3\ \text{NH}_4^+ + \text{PO}_4^{3-} een redoxreactie?

↗Hoe hangt dit samen?

In de volgende les leer je welk deeltje de elektronen afstaat (de reductor) en welk deeltje ze opneemt (de oxidator).

Klaar met deze les? Zet hem op gelezen; je voortgang staat rechtsboven.